ТИП 1 ДИЈАБЕТЕС: ДИЕТЕТСКИ ТРЕТМАН И ФИЗИЧКА АКТИВНОСТ

348

ПРИНЦИПИ НА ДИЕТЕТСКИОТ ТРЕТМАН
Бројот на калории треба да се приспособи на потребите на пациентот и оброците
треба да се распоредат според потребите не денот.
Количеството масти не смее да надмине 30% од вкупното снабдување со енергија.
Количеството заситени масти не смее да надмине 10%, полинезаситени масти треба да се најмалку 10% од вкупното снабдување со енергија, а другите масти треба
да бидат мононезаситени (на пример, маслиново масло).
Практично, употребувањето млечни масти, растителни масти и месни производи богати со масти треба да се намали и да се зголеми внесувањето на
незаситени масти и риба.
Протеините треба да обезбедат околу 15% од вкупното снабдување со енергија.
Поради ограничување на масти и на протеини, јаглените хидрати треба да обезбедат околу 55% од вкупното снабдување со енергија.
Се препорачува употребување јаглени хидрати богати со растителни влакна.
Најсоодветни јаглени хидрати се оние што бавно го ослободуваат шеќерот:
корени, компири и ориз. Лебот треба да е направен од непросеано брашно,
пожелно од цело зрно.
Треба да се преферираат јаглени хидрати богати со растителни влакна (леб
од цело зрно, зеленчук, зрнести растенија, овошје).
Треба да се избегнува употребата на sucrose. Мали количества (околу 10 g)
се дозволени, ако можат да се вклучат во вкупното енергетско количество.
Овошје може да се употребува во умерени количества.
Храната треба да содржи малку сол.
Алкохол треба да се користи умерено. Благи напивки треба да се избегнуваат.
ФИЗИЧКА АКТИВНОСТ
Физичката активност ги подобрува физичката подготвеност и расположението и
има позитивен ефект на крвните липиди, дебелината и на инсулинската сензитивност.
Во текот на интензивна физичка активност инсулинската доза треба да се намали
или да се зголеми бројот на внесените калории.
Треба да се приспособи дозирањето на инсулинот со јагленохидратното внесување во согласност со мерењата на плазматскиот крвен шеќер.
Ако физичката активност е планирана навечер, можеби треба да се намали инсулинската доза, бидејќи ефектот на физичката активност на намалувањето на
крвниот шеќер може да трае 12 часа.
Паѓање на плазматскиот крвен шеќер:
Ако нема недостиг од инсулин во текот на физичката активност.
Ако има продолжена физичка активност (30–60 минути) или е таа
интензивна.
Ако интервалот помеѓу претходниот оброк и физичката активност е долг (повеќе од 3 часа).
Ако не се изеде дополнителна ужина пред или за време на физичката активност.
Крвниот шеќер ќе остане непроменет ако:
-Физичката активност е кратка.
-Доволно количество храна е земено пред или во текот на физичката
активност.
Вредноста на крвниот шеќер расте ако:
Се појави инсулински дефицит во текот на физичката активност.
Работата на мускулите е интензивна.
Преголема ужина е земена пред физичката активност.

Извор https://fzo.org.mk/WBStorage/Files/Endokrinologija.pdf
Слика https://mydoctor.kaiserpermanente.org/ncal/article/how-to-exercise-safely-with-diabetes-843684